Teknoloji sitelerinin son gündemi, Apple'ın ürettiği iPhone, iPad gibi ürünlerin özelliklerinden olan konum servisleri ve yararlanılan bu hizmetin cihazlarınız tarafından kaydedilerek iTunes ile senkronizesi sonrasında bilgisayarınızda saklanması konusu oldu. Acaba kaydedilen bu veriler Apple tarafından sizin bilginiz dışında bilgisayarınızdan alınıp kendi sunucularına kaydediliyor mu? Bununla beraber iddialar gerçekse Apple kullanıcılarının haklarını ihlal ediyor mu? Tartışılan konunun ana fikrini de oluşturan bu soruların ve ortaya sorun olarak sürülen meselenin içyüzünü anlamamız için öncelikle konum servislerinin ne olduğu ve ne işe yaradığını anşamamız gerekiyor.

"Konum servisleri; Harita, Kamera ve Pusula gibi uygulamaların konumuzu belirleyen verileri toplamasına ve kullanmasına olanak sağlar. Konum Servisleri, topladığı verilerle kimliğinizi belirleyebilecek kişisel bilgiler arasında ilişki kurmaz. Yaklaşık konumunuz; hücresel ağ verilerinden, yerel Wi-Fi ağlarından (Wi-Fi seçeneğiniz açıksa) ve GPS'den alınan bilgiler kullanılarak belirlenir. Bu servisten yararlanmak istemeyen kullanıcılar dilerlerse cihazlarının ayarlar kısmından "Konum Servisleri"ni kapatabilirler."

Özellikle son zamanlarda çıkan bir çok iOS 3. parti uygulamaları da arkadaşlarınızla yahut herkes ile konumunuzu paylaşmanıza olanak tanımak için bu hizmeti veriyorlar. Örneğin Twitter, Facebook gibi uygulamalar başta olmak üzere bir çok uygulama bu servisleri çeşitli şekillerde kullanıcılarının hizmetine sunuyor. Yine bunlara ek olarak bir çok uygulama o uygulama ile ilişkili olan kullanıcı adı, parola vb. bilgileri de kayıt altında tutmakta ki yine her uygulama siz isterseniz bu bilgileri saklıyor.

Peki, iPhone veya iPad kullanıcıları yeni bir iOS sürümü çıktığında bu sürüme geçişte verilerini de kaybetmeden nasıl geçiş yapıyorlar? iTunes programının backup (yedekleme) özelliği var ki bu özellik ile satın alınan veya yüklenen tüm uygulamaların, müzik, video, resim arşivi gibi kişisel diğer bilgiler bu yedekleme ile beraber iTunes üzerinden bilgisayara kaydediliyor. Ayrıca her uygulamaya özel olarak girilen tüm kişisel bilgiler ile beraber oynanan tüm oyunların aşamaları gibi her türlü bilgi yeni sürüm yükseltmesinde kaybolmadan aynen cihaza geri yüklenmesi için yedekleniyor. Eğer böyle olmasaydı siz yeni bir sürüme cihazınızı güncellediğinizde tüm kayıtlı bilgiler kaybolacak, oyunlar sıfırlanacak, konum kayıtları silinecekti. Yani bu standart bir yedekleme sistemi olup tüm yedekler "C:\Users\memocan\AppData\Roaming\Apple Computer\MobileSync\Backup" (win7) isimli dizinde tutuluyor.

Madem böyle bir servis biliniyor ve gizli saklı bir durumda söz konusu değilse öne sürülen şikayet konusunun tam olarak kaynağı nedir? diye soracak olursak;

Özellikle konum servisinden yararlanılarak cihazınızda kaydedilen bu veriler bilgisayar ile senkronize de "consolidated.db" adında bir gizli dosyaya kaydediliyor. İşte tartışmada bu noktada başlıyor ki bu bilgiler Apple tarafından gerek görüldüğünde alınıp kullanılıyor mu? Konum servislerinin ve cihazınıza ait diğer bilgilerin zaten yedeklendiğini ve bunu da herkesin bildiğini konum servisini tanımlarken belirtmiştik yani endişeye mahal veren yeni ve farklı bir gelişme yok. Bunun yanında zaten Apple cihazın kaydı, şebeke bilgisi (unlock vb. için) bir veritabanı olduğu ve bu verileri (cihazın imei bilgisi gibi) burada tuttuğu biliniyor, Peki cihazın donanımsal yapısı üzerinden kullanılan coğrafi konumlama, GPS bilgisi ve diğer tüm konum servislerinin kullanılması ve bu kullanım sonunda bu verilerin cihazda kaydediliyor buradan da bilgisayara aktarılıyor oluşu neden bu kadar sorun teşkil etsin ki? Zaten coğrafik konum ve buna bağlı hizmetler açık hizmetlerdir ve siz bu servisleri kullanırken konumunuzu gösterirsiniz eğer konumunuz gizli olsaydı yol tarifi, gps hizmetleri ve diğer konum servisleri nasıl çalışsın. Yok zaten bunun çalışması değil kaydedilmesi sorun teşkil eder deniyorsa yazımızın başında da belirttiğimiz gibi cihazı restore etmek gerektiğinde kayıtlı konum adresleri gibi bilgiler tekrar nasıl alınacak?

Tamam, bu verilerin bilgisayara kaydedilmesinde de sorun yok ama apple bu bilgileri alıp kendi sunucularına aktarıp örneğin kullandığımız konum servisinde kayıtlı davranışlarımızı ticari amaç ile kullanması, satması gibi bir durum kabul edilebilir mi? Bunun da böyle olmadığı Apple'ın da tabi olduğu eyaletin kanunlarında açıkça belirlenmiş olduğunu bu kaynaktan görebilirsiniz. Ayrıca iddianın kaynağı olan "consolidated.db" gizli! dosyasından da biraz bahsetmemiz gerekecek;

Consolidated.db dosyası aslında iOS sistemine iOS 4 ile beraber dahil olmuş iOS 4 öncesi cihazlarda bu dosyanın adı görev itibariyle "h-cells.plist" olarak bulunur. Bu dosyanın görevi coğrafik konum verileri gibi verileri tutar. yani amacı itibari ile farklı veya gizli amaçlar için üretilmiş değil bizatihi zaten önceden beri kullanılan bir dosyanın yeni iOS sürümünde yine aynı amaçlarla kullanılmak üzere yapılandırılmış halidir. İşte sözü edilen dosyada tutulan veriler gerektiğinde tıpkı diğer bilgilerin yedekleri gibi yedeklenerek cihazımızın restoresi sonrası konum servislerine ait veri kaybı olmaması için yedeklenir.

Bir kaç Hacker "Consolidated.db" dosyasını okuyabilen ve okuduğu konum verilerinden de coğrafik harita üzerinde kullanıcıya ait kayıtlı konumları gösteren bir yöntem geliştirmesi sonucu bugün içinde bulunduğumuz tartışma da ortaya çıkmış oldu. Şimdi buraya kadar yazılanları değerlendirdiğimizde ortaya çıkan tartışmanın aslında mantık olarak da ne kadar boş olduğunu görmek yeterli olacaktır diye düşünüyorum. Burada tek önemli konu bu bilgilerin üçüncü şahıslara apple tarafından ulaştırılma ihtimali yahut apple sunucularında kaydedilmesi meselesi olacaktır ki apple kullanıcı sözleşmesinde bu tip verileri saklamadığı ve pazarlamadığı belirtiliyor.