Her zaman söylerim, doğru ve yeterli bir cevap alabilmenin yolu doğru soru sormaktan geçer. Eğer soru sormayı bilmiyorsanız sorunuza yanıt bulmak için bir dizi farklı sorular daha sormak gerekecektir. İsmimin bir çok Joomla! forumu veya sitesinde geçtiğinden olsa gerek henüz Joomla!yı tam anlamı ile bilmeyen yahut hiç kullanmamış olanlar periyodik olarak bu soruyu bana yöneltiyorlar; "Neden Joomla!" Aslında blogumdaki bir çok yazıda bunun nedenleri ve bir içerik yönetim sistemi kullanarak website sahibi olmak isteyeceklerin neden joomla'yı tercih etmeleri gerektiği anlatılıyor. Ancak yine de bu soruya hayli muhatap olduğumdan sadece genel çizgileri itibariyle bu soruya yanıt vermeye çalışacağım.

Maliyet Açısından Joomla!

Her ne kadar tek başına Joomla'ya ait bir özellik olmasa da yine de vurgulamak zorundayım ki sıfır maliyet ile (tasarım ve script açısından) kullanabileceğiniz ücretsiz bir web yazılımı olması sebebiyle günümüzde en önemli özellik olarak maliyeti düşünebiliriz. Joomla'nın açık kaynak ve ücretsiz bir yazılım olması yani sıfır maliyet en cazip yanı olsa gerek.

Yönetim ve Performans Açısından Joomla!

Website sahibi için en önemli husus kullanmış olduğu sistemin kolay yönetilebilir, güncellenebilir ve performans açısından bekleneni verebilmesi tercih sebebidir, bir de buna kullanım kolaylığı eklendiğinde pastanın üzerindeki krema tadında bir hal alır. Bu minvalde, kullanıcılar siteye gerek ön gerekse de yönetim arayüzünden çok basit bir şekilde içerik ekleyebilir, arama dostu bağlantılar kaliteli ve varsayılan olarak standart kurulumda gelir, bilgisayarınızdaki word, quickoffice kullanır gibi rahat kullanımlı bir yazı editörüne sahip (bir çok ek yazı editörü eklentisi de mevcut) resim ekleme veya boyutlandırma gibi daha sayamayacağım kadar çok işlevi rahatlıkla yerine getiren bir sistem olması ilk başta sayılabilecek özelliklerdendir. Joomla performansı konusunda ise ayrıca ele aldığımız konudan da destek alabilirsiniz.

İşin işlevsellik kısmına geçtiğimizde ise bu sayılan maddeler bir anda tavan yapacaktır ama ben yine de bunların belli başlı olanlarını özetlemeye çalışayım.

İşlevsellik Açısından Joomla!

Sitenize eklediğiniz içeriklerinizin sadece site üzerinden değil RSS desteği olan tüm sistemler tarafından da takip edilmesini sağlayarak yazılarınızı çok daha fazla kitleye ulaştırabilirsiniz. RSS haber bülteni özelliği Joomla! ile standart olarak gelen özelliklerdendir. Günümüzde çeşitli projeler içinde kullanıcıların profilleri ön plana çıkıyor ve site sahipleri esnek, yönetilebilir, ek özellikler ile desteklenebilir bir kullanıcı profiline ihtiyaç duyabilirler. Özellikle Joomla!nın yeni sürümü olan Joomla 1.6.X ile geniş özelliklere sahip bir kullanıcı profil alanı oluşturulabileceği gibi 3. parti denilen ücretli yahut ücretsiz bir çok eklenti ile de bu temel özelliği desteklemek ve geliştirmenin mümkün olduğu bir sistemdir Joomla!

Kişisel bir blog sahibi olmak istendiğinde başvurulacak en yoldur Joomla! Üstelik bugünün blogu yarının portalı haline gelebilecek projelerin en sağlam başlangıcı yine Joomla üzerinden yapılabilir. Başka sistemler ya portal yapısında, ya blog yapısındadır belki zorlanırsa her ikisini de barındıran bir çok sistem olmakla beraber bu basit iş Joomla için zorlayıcı olmaktan çok fonksiyonlarının show tadında gösterimi için sadece bir unsur olabilir.

Yönetilebilirlik açısında gayet yeterli ve kaliteli bir resim yönetimine sahiptir. kendine özel medya yönetim alanından yeni klasörller açabilir, var olan klasörleri yönetebilir, resimler ekleyebilir ve yönetebilirsiniz. Kullanılan yazı editörü içinden de bu resimleri içeriklerinizde hızlı bir şekilde kullanabilirsiniz. Yine ücretsiz bir çok eklenti ile bu resimlerden olsun farklı amaçlar için yüklenen resimler için olsun galeriler oluşturmak sureti ile belki de sadece resim galerisi odaklı projelerinizi Joomla! ile kolaylıkla hazırlayabilirsiniz.

İletişimin ön planda olduğu günümüzde Joomla! için de iletişim çok şey ifade eden bir kelime. Bu sebeple gerek kullanıcılarınız ile irtibat için kullanabileceğiniz gerekse de kullanıcılarınızın görüşlerini alabileceğiniz gelişmiş iletişim yönetimine Joomla ile sahip olabilirsiniz. Birden fazla iletişim kategorisi altına yine birden fazla iletişim kullanıcısı atayarak amaçlarınıza ve projenize uygun olarak etkin bir şekilde joomla'nın iletişim özelliğinden faydalanilirsiniz. Joomla!nın işlevlerini buraya özetlemek bile beni hayli zorluyor, çünkü bunları yazarken düşündüğümde sizlerin okumaktan benim de yazmaktan yorulacağım uzunlukta bir yazı haline gelmesi beni korkutuyor açıkçası o nedenle yeteneklerini başlıklar halinde geçmenşn daha uygun olacağı kanaatindeyim.

Reklam yönetimi (banner) ile birbirinden bağımsız reklam profilleri oluşturarak dönüşümlü ve sabit reklamları hızla oluşturup basitçe yönetebilirsiniz. Belge yönetimi diye de adlandırabileceğim dosya paylaşımını rahatlıkla yapabilir 3. parti ücretsiz eklentileri ile çok kullanışlı ve çok daha fonksiyonel yapıda özel download bölümü oluşturabilirsiniz. Site kullanıcılarınıza belli zamanlarda gönderilmek üzere toplu epostalar oluşturabilir bunları ister düz yazı ister html olarak kullanıcılarınıza ulaştırabilirsiniz. 3. parti eklentileri vasıtası ile abonelikler oluşturup bülten üyelikleri de oluşturabilirsiniz. Sitenizde yapılan değişiklikler, eklemeler, çıkarmalar, reklamlar, tanıtım ve buna benzer tüm faaliyetleri bu bültenler üzerinden oluşturup sitenizi daha interaktif bir hale getirebilirsiniz.

Tüm bunların yanında takvim, biribirnden bağımsız anketler, ayrıntılı site içi arama fonksiyonu, arama motolarına uygunluğu ve ulaşılabilirliği, eski sayılabilecek içeriğin yeniden kullanılmasını kolaylaştıran arşiv yönetimi, yazdırılabilir yahut PDF olarak görüntülenebilir içerik düzeni, çoklu dil yönetimi ve siteyi birden fazla dilde kolayca yayınlama, kullanıcıların sitenize katkılarını sağlayacak araçlar vb. şeklinde özetlenebilecek, fazla değil çok eksik bıraktığımız daha bir çok fonksiyonu bir arada bulabileceğiniz en kaliteli sistemlerin başında Joomla! gelir.

Yönetim Yetenekleri Açısından Joomla!

Aslında buraya kadar olan yazımız içinde Joomla!nın yönetim açısından ne kadar yetenekli olduğunu görebilmek mümkün olsa da yine de ek bazı özelliklerine yönetilebilir olması açısından değinmekte yarar var. İçerik planı konusunda bir hayli geniş özelliklere sahip olan Joomla aynı zamanda sitenin arayüzüne ait tasarımı içine alan geniş bir şablon (tema) yönetimine sahiptir. Buna bir de binlerce ücretli ve ücretsiz profesyonel şablonları da eklendiğinde siteniz için kullanılacak temayı da seçmekte hayli zorlanacaksınız. Üstelik şablon yönetimi size bu konuda çok esnek bir alan sunarak yönetmek ve bazı ufak müdahaleleri yönetim alanından yapmak gibi bir çok özelliği sunuyor. Önbellek (cache) yönetimi ile basit web istatistiklerini yine yönetim alanından etkin bir şekilde kullanabilirsiniz. Üye seviye belirleme seçeneklerinden yönetim alanına hangi kullanıcıların, ne ölçüde ve hangi yetkilerle erişebileceğini ister grup isterseniz de tek tek belirlemenize yardımcı olur.

Güvenlik Açısından Joomla!

Bir websitesi için en önemli hususların başında elbette ki güvenlik gelir. Tabi internette %100 güvenliği sağlamak en azından mantık olarak da mümkün olmadığı gibi bu konuda azami güvenli ortamı Joomla! size sağlar. Joomla genel çerçevesi itibariyle size güvenli bir sistem olmak adına milyonlara varan kullanıcısı ile her an test edilen ve varsa açıkları hızla tespit edilip hızla bu açıkları kapatılan yaygın bir sistemdir. Bu nedenle özel ve pek yaygın olmayan sistemler ile kıyaslandığında en azından bu açıdan bile çok daha güvenli bir çalışma ortamını size sunar. Bunlara ek olarak kullanıcıların içerik gönderimi, formlar, iletişimler için anti-spam koruması gibi özelliklere de sahiptir.

Yönetim panelinde RSS şeklinde güncellemeler ve güvenlik açısından yapılan iyileştirmelerin haberlerini an ben an takip edip sitenizi buna göre düzenlemenize imkan veren Joomla! giriş tarihleri, üye oturumları gibi bir çok fonksiyonu da standart olarak kullanıcısına sunar. Hiyerarşinin ön planda olduğu Joomla! yönetim panelinden site genel içeriği dışında aynı düzeni kullanıcı yönetiminde de görülür. Hiyerarşik yapıya sahip kullanıcı yönetimi güvenli bir websitesi için temel teşkil eder ki Joomla! bu işin de üstesinden rahatlıkla gelen bir sistem olarak elinizi kuvvetlendirir.

Destek Açısından Joomla!

Bugün itibari ile google'da sadece Türkiye bazlı "Joomla!" araması yapmanız bile kendisine verilen desteğin etkisini görmek için tek başına yeterlidir. Üstelik joomla'nın bir de sihirli özelliği ile tanışabilirsiniz ki Joomla Uzmanı..! olan binlerce insanın olduğunu da görebilirsiniz. Joomla öyle sihirli bir sistemdir ki onu sadece bir kere kurup kullanan insanlar ertesi güne uzman olarak kalkabiliyorlar. Bu nedenle bir çok Joomla Destek Sitesi ve Joomla Uzmanı bulmanız mümkün.

Biraz da ironi yapma hakkımı kullandıktan sonra destek konusunda Türkiye'de en etkin desteğe sahip olan içerik yönetim sistemi Joomla!dır diyebilirim. Her ne kadar joomla geliştirici takımı içinde etkin olunamasa da en azından destek bazında joomla, arkasında iyi bir rüzgara sahip yelkenli gibi emin adımlarla ilerleyen içerik yönetim sistemidir. Aynı zamanda değişik projeleri oluşturmak ve daha gelişmiş bir yapıya sahip olmak adına geliştirilen joomla eklentileri bir hayli zengin olup içerisinde hemen hemen her şeyin var olduğu zengin bir eklenti deposuna sahiptir. Bunu da http://extensions.joomla.org adresinden görebilirsiniz.

Sizlere sadece özet anlamında Neden Joomla? sorusuna yanıt vermeye çalıştım, Joomla'yı hasbel kader tanıyan birisi olarak ancak bu kadar özetleyebildim ki joomlanın ne olduğu ve yeteneklerini harfi harfine kalın bir kitap tadındaki yazı ile de anlatmak isterdim. Ancak buna ne benim zamanım var ne de siz de okuyacak mecal kalacağını sanmıyorum. Bu nedenle bu kadarı ile idare edip, bu kadarı ile Joomla!yı anlayacak olsanız bile eminim doğru anlayacaksınız.